بازار ارز در سال 97 به چه سمتی حرکت می کند؟
 
 

قیمت دلار در ماه‌های آخر سال ۹۶ رشد شتابانی گرفت که درباره آن گمانه‌زنی‌های مختلفی شکل گرفت و این سوال را در افکار عمومی ایجاد کرد که دلار در سال جدید به چه نرخی خواهد رسید.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، کمیسیون تلفیق بودجه سال 97 مجلس شورای اسلامی طبق مصوبه‌ای قیمت ارز را در سال 97 در دامنه 4 هزار تا 4100 تومان تعیین کرده است. از سویی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با توجه به شاخص‌های کلان اقتصادی، پیش‌بینی می‌کند نرخ ارز در انتهای سال 97 در محدوده 4300 تا 4450 تومان خواهد بود.

این گزارش با توجه به درنظرگرفتن شرایط اقتصاد در سال 96 و ویژگی‌های بودجه سال 97، رشد اقتصادی قابل حصول در این سال را 3 درصد پیش‌بینی می‌کند و درصورتی‌که شوک‌های ناشی از عوامل خارج ایجاد نشود، بازار ارز را در ثبات نسبی تصور می‌کند.

بازار ارز در سال 96 فضای متفاوتی را نسبت به سال‌های قبل تجربه کرد. از سویی با وجود حرکت نزولی قیمت دلار در فصل نخست این سال، در تابستان با افزایش ملایمی در قیمت‌ها، 2 درصد رشد کرد. سپس در پاییز بازار ملتهب شد و با افزایش 8 درصدی قیمت دلار، در آستانه زمستان قیمت‌ها به 4220 تومان رسید و در طول فصل زمستان هم این رشد اقتصادی ادامه پیدا کرد.

به گفته کمیل طیبی، استاد اقتصاد بین‌الملل دانشگاه اصفهان، بی‌اعتمادی مردم نسبت به سیستم بانکی سبب شد تقاضا برای ارز در انتهای سال 96 بیشتر شده و قیمت دلار به مرز 5 هزار تومان برسد. در نهایت هم با دخالت بانک مرکزی بازار به حالت آرامش بازگشت.

وی معتقد است که اقدامات دستوری و مقطعی بانک مرکزی در ایجاد ثبات در بازار ارز نمی‌تواند در بلندمدت پاسخگو باشد؛ هرچند تا واقعی شدن نرخ ارز، افزایش نرخ انواع ارزها و به‌خصوص دلار را در پیش داریم.

این استاد اقتصاد بین‌الملل دانشگاه اصفهان با اشاره به اینکه نرخ ارز مبادله‌ای در کانال 3700 تومان است و اگر نرخ در محدوده کانال 4500 ایجاد شود، نرخ تعادلی دلار قریب در 4400 تا 4700 تومان در نوسان خواهد بود.

محمد حسینی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، با اشاره به دلایل روند صعودی نرخ ارز در سال 96 می‌گوید: "در این افزایش نرخ ارز مولفه‌های خاصی دخیل بوده که بعضی در اختیار دولت بوده است. در مقابل هم برخی خارج از کنترل دولت قرار داشته است. موثرترین عامل افزایش تقاضا توام با عرضه اندک بوده که به افزایش قیمت منجر شده است."

به گفته وی، برای جلوگیری از تکرار این اقدامات در سال جدید مقرر شده است که دولت از آن دسته افرادی که از راه خرید و فروش ارز درآمد کسب می‌کنند، مالیات اخذ کند.

حسینی می‌گوید: "علی‌رغم اظهارات نوبخت، سخنگوی دولت که قیمت دلار را زیر 4 هزار تومان ارزیابی کرده بود، کمیسیون تلفیق بودجه سال 97 قیمت دلار را بالای 4 هزار تومان تعیین کرد. این موضوع سبب شد قیمت ارز در ماه‌های پایانی سال 96 افزایش پیدا کند. با این حال بعید است که قیمت به کمتر از 4000 تومان برسد."

در خصوص گران شدن دلار در اواخر سال 96 سناریوهای مختلفی مطرح شد. برخی بر این نظر بودند که افزایش قیمت دلار توجیهی نداشت و ناشی از سفته‌بازی افرادی در پشت پرده بوده است. برخی هم دولت را مسئول این اتفاقات دانسته و تامین منابع ریالی را انگیزه این گرانی‌ها اعلام کردند. گروه سومی هم بودند که گران شدن دلار را راهی برای جمع‌آوری نقدینگی‌های سرگردان در جامعه می‌دانستند تا جلوی بالارفتن تورم در سال 97 را بگیرد.

محسن قادری، تحلیل‌گر بازارهای مالی عقیده دارد که طی سال‌های اخیر تورم انباشته‌ای داشتیم که بر قیمت ارز اعمال نشد. از سویی هم افزایش نقدینگی در جامعه زمینه را برای گران شدن ارز فراهم کرد.

به گفته وی، دولت در حال پیدا کردن نقطه تعادل جدیدی در قیمت‌های بالاتر از ماه‌های اخیر است و تا زمانی که دولت به این مهم دست پیدا نکند، باید منتظر التهاب در بازار بود.